Thử với vài người là việc nên làm, nhưng nó chỉ có giá trị khi các buổi thử được đặt trong điều kiện tương đương. Nếu người thứ nhất bạn tới với tâm thế dò xét, người thứ hai bạn đã biết mình cần gì, và người thứ ba bạn đang mệt — thì thứ bạn so sánh không phải ba người dạy mà là ba trạng thái của chính bạn.
- Giữ ba thứ giống nhau ở mọi buổi thử: thông tin gửi trước, ba câu hỏi, và mẫu ghi chép sau buổi.
- Xếp lịch các buổi gần nhau, tốt nhất trong vòng một tới hai tuần.
- Tự đặt thời hạn quyết định, kẻo rơi vào trạng thái tìm mãi mà không bắt đầu học.
- Từ chối sớm và ngắn gọn, đó là phép lịch sự với người đã dành thời gian cho bạn.
Giữ điều kiện giống nhau
Ba thứ dưới đây phải giống hệt nhau ở mọi buổi thử thì kết quả mới so được. Điểm dễ bị bỏ qua nhất là mục thứ nhất: nhiều người mô tả nhu cầu sơ sài cho người đầu tiên rồi mô tả ngày càng rõ hơn ở những người sau, kết quả là người cuối cùng luôn có vẻ hiểu bạn nhất — trong khi thực ra họ chỉ nhận được nhiều thông tin hơn.
Sắp xếp thứ tự và thời gian
Xếp các buổi thử gần nhau, tốt nhất trong vòng một tới hai tuần, vì để cách xa thì trí nhớ và cả nhu cầu của bạn đều đổi. Nếu có một người bạn thấy hứa hẹn nhất qua trao đổi ban đầu, đừng xếp họ đầu tiên — hãy để họ ở giữa. Lý do rất thực tế: buổi thử đầu tiên bao giờ cũng là buổi bạn còn lóng ngóng chưa biết quan sát gì, còn buổi cuối thì dễ được nhớ rõ hơn một cách không công bằng. Vị trí giữa cho đánh giá cân bằng nhất. Ngoài ra, hãy tự đặt một thời hạn quyết định ngay từ đầu — trạng thái thử mãi không chọn là trạng thái tốn kém nhất, vì trong lúc đó bạn không học được gì cả.
Từ chối người không chọn
Phần này hay bị bỏ qua và để lại ấn tượng xấu về người học nhiều hơn bạn nghĩ — cộng đồng người dạy trong một khu vực thường biết nhau. Nguyên tắc gọn: trả lời trong vòng vài ngày, nhắn ngắn, cảm ơn thời gian họ đã dành, nói rằng bạn đã chọn phương án khác. Không cần nêu lý do dài và không cần so sánh với người khác. Nếu bạn có một nhận xét cụ thể và mang tính xây dựng thì nêu cũng tốt, nhưng đó là tùy chọn chứ không phải nghĩa vụ. Điều duy nhất nên tránh là im lặng biến mất, vì người dạy sẽ giữ chỗ trong lịch để chờ bạn.
Sai lầm thường gặp
- Thử tới người thứ sáu thứ bảy vì lần nào cũng thấy còn có thể tốt hơn, trong khi hai tháng trôi qua không học được gì.
- Mô tả nhu cầu mỗi lần một khác, khiến người cuối cùng luôn có vẻ hiểu bạn nhất.
- Im lặng với những người không chọn, để họ giữ chỗ trong lịch chờ bạn.
Câu hỏi thường gặp
Thử ba người trong một tuần có quá gấp không?
Không gấp, và thực ra gần nhau lại tốt vì trí nhớ còn tươi để so sánh. Chỉ nên tránh xếp hai buổi trong cùng một ngày, vì buổi thứ hai bạn đã mệt và sẽ chấm khắt khe hơn một cách không công bằng.
Có nên thử lại với người đã từ chối trước đó không?
Được, nếu bạn nêu rõ lý do quay lại và họ còn chỗ trống. Chuyện này không hiếm và phần lớn người dạy không để bụng. Điều nên tránh là quay lại mà giả vờ như chưa từng có lần trao đổi trước.
Nếu người đầu tiên đã rất tốt thì có cần thử thêm không?
Không bắt buộc. Nếu người đó đạt đủ các tiêu chí bắt buộc và lịch khớp thì bắt đầu luôn là quyết định hợp lý, vì thời gian dành cho việc thử thêm có giá trị thấp hơn thời gian bắt đầu học sớm.
Chọn xong rồi thấy không hợp thì có phải làm lại từ đầu không?
Không hẳn. Bạn đã có mẫu ghi chép và ba câu hỏi, nên vòng tìm thứ hai nhanh hơn nhiều. Ngoài ra, những gì bạn học được trong vài buổi vừa rồi giúp bạn mô tả nhu cầu chính xác hơn hẳn so với lần đầu.