Người mới dạy thường dồn hết vào việc chứng minh mình dạy tốt trong buổi đầu, nên dạy thật nhiều. Nhưng thứ quyết định học viên có tiếp tục hay không lại là cảm giác rằng người dạy hiểu mình và biết đường đi. Buổi đầu vì vậy nên nghiêng về thu thập thông tin và dựng khung, còn phần dạy chỉ cần đủ để học viên thấy cách bạn làm việc.
- Dành phần đáng kể của buổi đầu để hỏi và nghe, đừng vội dạy.
- Xác định ba thứ: trình độ thật, mục tiêu kèm mốc, và quỹ thời gian thật của học viên.
- Ghi lại một mốc đầu vào để ba tháng sau có thứ đối chiếu.
- Kết buổi bằng việc nói rõ bước tiếp theo và giao một việc nhỏ.
Khung bốn phần cho buổi đầu
Khung dưới đây dùng cho buổi đầu tiên, khác với khung các buổi thường. Phần một dài hơn bình thường và đó là chủ ý — thông tin thu được ở đây quyết định chất lượng của toàn bộ những buổi sau. Phần ba là phần học viên đánh giá bạn, nên hãy chọn một nội dung nhỏ nhưng làm cho tới nơi thay vì lướt qua nhiều thứ.
Những câu cần hỏi
Câu hỏi ở buổi đầu không phải để làm đầy thời gian mà để lấy đúng thứ bạn cần cho việc dựng lộ trình. Bốn câu dưới đây là tối thiểu. Câu về quỹ thời gian thật là câu quan trọng nhất và cũng hay bị bỏ qua nhất: một lộ trình đẹp mà đòi hỏi mỗi ngày một giờ trong khi học viên chỉ có mười lăm phút thì lộ trình đó chắc chắn thất bại, và học viên sẽ nghĩ là do mình kém.
Kết buổi và mốc đầu vào
Hai việc cuối buổi đầu tạo ra khác biệt lớn mà tốn rất ít thời gian. Thứ nhất, lưu lại một mốc đầu vào: một đoạn ghi âm ngắn giọng học viên, một đoạn viết ngắn, hoặc kết quả một bài đo trình độ. Ba tháng sau, đem ra so là cách thuyết phục nhất để học viên thấy mình đã đi được bao xa — và đây chính là thứ giữ chân học viên ở giai đoạn giữa khi cảm giác tiến bộ mờ đi. Thứ hai, kết buổi bằng việc nói rõ ba điều: hướng đi trong thời gian tới, việc cần làm trước buổi sau, và buổi sau sẽ làm gì. Học viên rời buổi đầu với ba thông tin này sẽ có cảm giác đang đi trên một con đường có hình dạng, thay vì cảm giác vừa dự một buổi học lẻ.
Sai lầm thường gặp
- Dạy hết công suất trong buổi đầu để gây ấn tượng, rồi không có thông tin gì để dựng lộ trình.
- Hứa một mốc kết quả khi chưa biết quỹ thời gian thật của học viên.
- Không lưu mốc đầu vào, nên ba tháng sau không chứng minh được tiến bộ bằng gì ngoài lời nói.
Câu hỏi thường gặp
Buổi đầu có nên thu phí đầy đủ không?
Tùy cách bạn định vị: nếu đó là buổi học thật có nội dung thì thu phí là bình thường và nên nói rõ trước. Nếu bạn gọi đó là buổi thử thì hãy thống nhất trước về việc có phí hay không, và điều quan trọng là hai bên hiểu giống nhau chứ không phải chọn phương án nào.
Học viên đặt mục tiêu quá gấp thì nên nói thế nào?
Nói thẳng nhưng kèm phương án. Nêu rõ điều gì khả thi trong khoảng thời gian đó và điều gì không, rồi đề xuất tập trung vào phần khả thi trước. Học viên hầu như luôn đánh giá cao sự thẳng thắn này hơn là một lời hứa dễ chịu mà sau ba tháng vỡ.
Nên hỏi vì sao học viên dừng học ở nơi trước không?
Rất nên, vì câu trả lời cho bạn biết điều gì không hiệu quả với người này. Hỏi nhẹ nhàng và không bình luận về người dạy trước, chỉ tập trung vào phần thông tin có ích cho cách bạn sẽ làm việc.
Giao bao nhiêu việc về nhà sau buổi đầu?
Ít hơn bạn nghĩ, và phải khớp với quỹ thời gian họ vừa nói. Một việc nhỏ hoàn thành được tạo đà tốt hơn nhiều so với một danh sách đầy đủ khiến học viên bỏ dở ngay tuần đầu và mang cảm giác mắc nợ.